فلسطینی‌ها در معرض خطر سرنوشتی مشابه سرخ‌پوستان آمریکا هستند

فیلیپ لازارینی، کمیسرکل سابق آژانس امداد و کاریابی سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی (آنروا) AFP - FABRICE COFFRINI RFI

کمیسرکل سابق آنروا همچنین قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت سازمان ملل متحد در نوامبر ۲۰۲۵ و تأیید هیئت صلح دونالد ترامپ را نمونه‌ای از تضعیف جایگاه شورای امنیت دانست. او گفت شورای امنیت بخشی از اختیارات خود در زمینه صلح و امنیت را به نهادی واگذار کرد که در آن زمان ترکیب اعضای آن مشخص نبود.

فلسطینی‌ها در معرض خطر سرنوشتی مشابه سرخ‌پوستان آمریکا هستند

فیلیپ لازارینی، کمیسرکل سابق آژانس امداد و کاریابی سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی (آنروا)، هشدار داد که فلسطینی‌ها در صورت ادامه «انفعال» جامعه بین‌المللی، ممکن است به سرنوشتی مشابه سرخ‌پوستان آمریکا دچار شوند؛ مردمی که به گفته او، در مناطق حفاظت‌شده محصور شدند، از گرسنگی و بیماری رنج بردند و سرانجام ناچار به ترک سرزمین‌های خود شده‌اند.

لازارینی این اظهارات را در گفت‌وگو با رادیو بین‌المللی فرانسه مطرح کرد. او که از سال ۲۰۲۰ تا مارس ۲۰۲۶ ریاست آنروا را بر عهده داشت، در این گفت‌وگو، از «انفعال» جامعه بین‌المللی در برابر بحران غزه، تضعیف حقوق بین‌الملل و فشارهای سیاسی و مالی علیه آژانس سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی انتقاد کرد.
این گفت‌وگو همزمان با انتشار کتاب تازه او با عنوان «شاهد غزه؛ آنچه از میان نمی‌رود» از سوی انتشارات فاور انجام شد. این کتاب که در اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شده، روایتی است از جنگ غزه از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به بعد و از منظر کسی است که در درون سازمان ملل شاهد تحولات بوده است. لازارینی در این اثر، در کنار روایت تجربه‌های شخصی خود، به مذاکرات شورای امنیت، تنش‌های میان دولت‌ها، کارزارهای اطلاعات نادرست، اتهامات علیه آنروا و ناتوانی «فزاینده» نظام چندجانبه بین‌المللی می‌پردازد.

هشدار درباره فراموش شدن فلسطینی‌ها
لازارینی در این مصاحبه با ار اف ای گفت که «فلسطینی‌ها امروز بیش از پیش در معرض فقر، رنج و پریشانی» قرار دارند و نگران‌ هستند که به فراموشی سپرده شوند. به گفته او، با وجود ادامه بحران انسانی در غزه، مساله فلسطین در اولویت‌های جامعه بین‌المللی به حاشیه رانده شده است.
او با اشاره به مقایسه‌ای که در کتابش میان سرنوشت فلسطینی‌ها و سرخ‌پوستان آمریکا مطرح کرده، گفت: «اگر امروز اقدام نکنیم، فردا خیلی دیر خواهد بود و سرنوشت این فلسطینی‌ها همان سرنوشت سرخ‌پوستان آمریکا خواهد شد.»
رئیس سابق آنروا همچنین از انفعال جامعه بین‌المللی در برابر جنگ غزه به شدت انتقاد کرد و گفت طی سه سال گذشته جنایت‌های گسترده‌ای در برابر چشم جهانیان رخ داده، اما با وجود اطلاع دولت‌ها از این اتفاقات، هیچ پیامد موثری در پی نداشته است.
او معتقد است جامعه بین‌المللی می‌توانست با اعمال تحریم‌ها و استفاده از ابزارهای سیاسی بر سیاست‌های اسرائیل تأثیر بگذارد، اما چنین اقدامی صورت نگرفت.

انتقاد از دولت‌های اروپایی و شورای امنیت
لازارینی در این گفت‌وگو دولت‌های جهان را در قبال این وضعیت مسئول دانست و گفت: «بی‌عملی به معنای همدستی است.»
او به توافق‌نامه مشارکت میان اتحادیه اروپا و اسرائیل اشاره کرد و گفت ادامه این توافق‌نامه به رعایت حقوق بشر و حقوق بین‌المللی بشردوستانه مشروط است. به گفته او، گزارش‌های متعددی نشان داده‌اند که این شرایط رعایت نشده، اما کشورهای عضو اتحادیه اروپا همچنان نتوانسته‌اند درباره تعلیق این توافق‌نامه به توافق برسند.
کمیسرکل سابق آنروا همچنین قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت سازمان ملل متحد در نوامبر ۲۰۲۵ و تأیید هیئت صلح دونالد ترامپ را نمونه‌ای از تضعیف جایگاه شورای امنیت دانست. او گفت شورای امنیت بخشی از اختیارات خود در زمینه صلح و امنیت را به نهادی واگذار کرد که در آن زمان ترکیب اعضای آن مشخص نبود.
او با اشاره به اینکه دونالد ترامپ خود را رئیس مادام‌العمر این هیئت اعلام کرده است، همچنین افزود که پیشنهاد گسترش فعالیت این نهاد به سایر درگیری‌های جهان، جایگاه و اختیارات شورای امنیت را بیش از پیش تضعیف می‌کند.

تخریب دفاتر آنروا در اورشلیم شرقی
رئیس سابق آنروا در بخش دیگری از مصاحبه به تخریب دفاتر این آژانس در اورشلیم شرقی در ژانویه ۲۰۲۶ اشاره کرد؛ اقدامی که پس از تصویب قوانین ضد آنروا در پارلمان اسرائیل انجام شد.
او حضور ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، در محل تخریب و ابراز شادی او از این اقدام را «به ‌شدت تکان‌دهنده» توصیف کرد و گفت این اقدام علاوه بر نقض حقوق بین‌الملل و مصونیت‌های قانونی سازمان ملل، با هدف از بین بردن تاریخ و حضور آوارگان فلسطینی در این بخش از سرزمین‌های اشغالی صورت گرفت.

اتهامات علیه آنروا و بحران مالی
لازارینی همچنین به اتهامات اسرائیل علیه برخی کارکنان آنروا اشاره کرد. اسرائیل در ژانویه ۲۰۲۴ مدعی شده بود شماری از کارکنان این سازمان با حماس ارتباط داشته‌اند و برخی از آنها در حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ مشارکت کرده‌اند.
او گفت آنروا بلافاصله پس از مطرح شدن این اتهامات، تحقیقات را آغاز کرد و ارزیابی گسترده‌ای از سازوکارهای این سازمان با مشارکت کاترین کولونا، وزیر پیشین امور خارجه فرانسه، انجام شد.
لازارینی در عین‌حال معتقد است که اتهامات مطرح‌شده علیه آنروا، فراتر از موضوع کارکنان این سازمان بوده و هدف اصلی آنها از بین بردن این آژانس، وضعیت حقوقی پناهندگی فلسطینیان و در نهایت مساله حق بازگشت آنها بوده است.
به گفته او، کشورهای کمک‌کننده، پس از تعلیق موقت کمک‌های مالی در ژانویه ۲۰۲۴، بار دیگر پرداخت‌های خود را از سر گرفتند، اما آنروا همچنان با یک بحران مالی ساختاری مواجه است و حدود صد میلیون دلار کسری بودجه دارد.
او درباره آینده این سازمان ابراز بدبینی کرد و گفت هرچه بحران فلسطین از اولویت‌های بین‌المللی خارج شود و توجه جهانیان به مسائل دیگری معطوف شود، فشار مالی و سیاسی بر آنروا افزایش خواهد یافت.
لازارینی در پایان هشدار داد که آنروا در معرض خطر جدی قرار دارد. به گفته او، اسرائیل توانسته است فعالیت این آژانس را در اورشلیم شرقی از بین ببرد و اکنون فشارها در غزه به حداکثر رسیده است؛ پس از آن نیز کرانه باختری ممکن است با همین وضعیت روبرو شود.
او هشدار داد که حذف حضور آنروا از سرزمین‌های فلسطینی می‌تواند به گسترش این وضعیت به مناطق دیگر منجر شود.