میانگین تعرفه بر صادرات فقیرترین کشورهای جهان در سال ۲۰۲۵ از ۹ درصد به ۲۸ درصد افزایش یافته و برای کشورهای در حال توسعه (بهجز چین) نیز این رقم از ۲ درصد به ۱۹ درصد رسیده است.
سازمان ملل :
شکاف میان کشورهای ثروتمند و فقیر در حال عمیقتر شدن است
جدیدترین گزارش سازمان ملل متحد نشان میدهد که از آنجا که اقداماتی از جمله اصلاح نهادهای اصلی مالی جهانی، که سال گذشته توسط بسیاری از کشورها مورد توافق قرار گرفته بود، هنوز تحقق نیافتهاند، شکاف میان کشورهای ثروتمند و فقیر در حال عمیقتر شدن است.
در آستانه نشستهای بهاره هفته آینده صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی -از مهمترین مؤسسات مالی جهانی در زمینه ترویج رشد اقتصادی- در واشنگتن، سازمان ملل متحد در گزارشی تحت عنوان «تأمین مالی برای توسعه پایدار ۲۰۲۶» به ارزیابی «تعهد سویل» پرداخته است که ژوئن گذشته در جریان چهارمین کنفرانس بینالمللی تأمین مالی برای توسعه، برای کاهش شکاف میان کشورهای ثروتمند و فقیر و دستیابی به اهداف توسعهای سازمان ملل تا سال ۲۰۳۰، در شهر سویل (اسپانیا) به تصویب رسید.
سازمان ملل هشدار میدهد که روند تأمین مالی توسعه در مسیر نادرستی قرار گرفته است؛ بهگونهای که در بسیاری از حوزهها، پیشرفت نهتنها متوقف شده بلکه در حال عقبگرد است. این وضعیت ناشی از تضعیف همکاریهای جهانی، افزایش موانع تجاری، تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی، شوکهای مکرر اقلیمی و فشارهای فزاینده علیه چندجانبهگرایی عنوان شده است.
به گفته لی جونهوا، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور اقتصادی و اجتماعی، تنشهای ژئوپلیتیکی مشکلات کشورهای در حال توسعه برای جذب منابع مالی را تشدید کرده و «اکنون که ملاحظات ژئوپلیتیکی بهطور فزایندهای روابط اقتصادی و سیاستهای مالی را شکل میدهند، زمان بسیار خطرناکی برای همکاریهای بینالمللی است.»
معاون دبیرکل سازمان ملل در امور اقتصادی و اجتماعی، همچنین اعلام کرد که در سال ٢٠٢٥ میلادی ۲۵ کشور کمکهای توسعهای خود به کشورهای فقیر را کاهش دادهاند که این امر، بزرگترین کاهش کلی سالانه ثبتشده تاکنون، معادل ۲۳ درصد، را به دنبال داشته است. به گفته این مقام سازمان ملل، بیشترین کاهش کمکها مربوط به ایالات متحده بوده که میزان آن به کمتر از نیمی از سال ٢٠٢٤ رسیده است. بر اساس دادههای اولیه، انتظار میرود که این روند در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه یافته و ۵,۸ درصد دیگر نیز کاهش یابد.
ساختار مالی بینالمللی نیازمند اصلاحات
رهبران بسیاری از کشورهای جهان -بهجز ایالات متحد- سال گذشته در سویل، به اتفاق آرا «تعهد سویل» را تصویب کردند که هدف آن کاهش شکاف سالانه ۴ تریلیون دلاری در تأمین مالی توسعه و افزایش سرمایهگذاری در کشورهای در حال توسعه و اصلاح ساختار مالی بینالمللی، از جمله بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول، بود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، بارها خواستار اصلاحات اساسی در این دو نهاد شده و گفته است که صندوق بینالمللی پول بیشتر به نفع کشورهای ثروتمند عمل کرده و بانک جهانی نیز بهویژه در بحران همهگیری کووید-۱۹ که دهها کشور را با بدهیهای سنگین مواجه کرد، در انجام مأموریت خود ناکام بوده است. انتقادات دبیرکل سازمان ملل، بازتابدهنده نارضایتی گسترده کشورهای در حال توسعه از سلطه ایالات متحده و متحدان اروپایی آن بر تصمیمگیریهای مؤسسات مالی است.
گزارش سازمان ملل درباره اجرای «تعهد سویل» تأکید میکند که این برنامه «بهترین امید» برای کاهش شکاف مالی رو به گسترش موجود در جهان است.
این گزارش همچنین اشاره میکند که تعرفهها، از جمله تعرفههای اعمالشده توسط دولت ترامپ، تأثیر قابلتوجهی بر کشورهای در حال توسعه داشتهاند. طبق این گزارش، میانگین تعرفه بر صادرات فقیرترین کشورهای جهان در سال ۲۰۲۵ از ۹ درصد به ۲۸ درصد افزایش یافته و برای کشورهای در حال توسعه (بهجز چین) نیز این رقم از ۲ درصد به ۱۹ درصد رسیده است.
گزارش سازمان ملل همچنین به افزایش موانع تجاری و شوکهای مکرر ناشی از تغییرات اقلیمی اشاره کرده که به گسترش شکاف میان کشورهای ثروتمند و فقیر دامن زدهاند.
منبع : ار اف آی