در آغاز قرن بیستم، روسیه یکی از بزرگترین امپراتوریهای جهان بود، اما وسعت سرزمینی و قدرت نظامی آن به معنای توسعه متوازن اقتصادی و اجتماعی نبود. بخش بزرگی از جمعیت کشور در روستاها زندگی میکردند و کشاورزی همچنان نقش اصلی را در اقتصاد داشت. مناسبات زمینداری، فقر دهقانان، نابرابری اجتماعی و محرومیت سیاسی، از ویژگیهای مهم جامعه روسیه بود.
نویسنده: بهرام رحمانی
ناشر: کتابخانهی گرایش مارکس
تاریخ انتشار: ۵ نوامبر ۲۰۲۶
انقلاب روسیه و تجربه اتحاد شوروی
از آرمان رهایی انسان تا تمرکز قدرت و فروپاشی
فهرست مطالب
مقدمه
*زمینههای تاریخی انقلاب اکتبر
*روسیه پیش از انقلاب؛ امپراتوری بزرگ و جامعهای نابرابر
*جنگ روسیه و ژاپن و انقلاب ۱۹۰۵
*شکلگیری حزب سوسیالدموکرات و پیدایش جریان بلشویکی
*روسیه در جنگ جهانی اول؛ جنگی که پایههای حکومت تزاری را فرسود
*قدرت دوگانه و بازگشت لنین
*انقلاب اکتبر ۱۹۱۷؛ انتقال قدرت و آغاز حکومت بلشویکی
*«تمام قدرت به دست شوراها»
*خروج از جنگ جهانی اول؛ پیمان برستـلیتوفسک و بهای صلح
*انقلاب فوریه ۱۹۱۷؛ سقوط تزار و حق تعیین سرنوشت ملل مختلف
اما موضوع ایران اهمیت ویژهای دارد
*برابری قانونی و واقعی زن و مرد
*انقلاب اکتبر الهامبخش خیزشهای رهاییبخش شد
*جنگ داخلی و مداخله قدرتهای خارجی
*از شوراهای مستقل تا انحصار قدرت حزب
*جنگ داخلی روسیه و «کمونیسم جنگی»
*مارکس، لنین و نسبت نظریه سوسیالیستی با تجربه شوروی
*استالین و تبدیل تمرکز قدرت به دیکتاتوری
*اتحاد شوروی در جنگ جهانی دوم؛ مقاومت، پیروزی و فاجعه انسانی
*جنگ سرد، مداخلههای نظامی و بحران ساختاری شوروی
*دستاوردهای شوروی
*چرا اتحاد شوروی به دومین قدرت بزرگ جهان تبدیل شد؟
*چرا شوروی در تحقق اقتصاد سوسیالیستی، حکومت شورایی و دموکراسی کارگری ناکام ماند؟
*آیا حفظ قدرت شوراهای مستقل میتوانست مانع فروپاشی شود؟
*فروپاشی اتحاد شوروی در سال ۱۹۹۱؛ عوامل و زمینهها
*چکیدهای از مهمترین نظریات انقلاب در تاریخ بشر
*سرمایهداری دولتی و سرمایهداری خصوصی؛ تفاوتها و نظریهپردازان
نتیجهگیری
