شهرت زوکمن با انتشار کتاب «ثروت پنهان ملتها: آفت بهشتهای مالیاتی» در سال 2015 آغاز شد؛ اثری کوچک، اما طوفانی که بر اساس پایاننامه دکترای او نوشته شد. پرسش ساده بود: چرا مجموع داراییهای مالی جهان با مجموع بدهیهای آن برابر نیست؟
میلیاردرها مالیات بر درآمد نمیپردازند،
به این وضعیت خاتمه خواهیم داد
گابریل زوکمن، انتشارات Seuil – پاریس – ٢٠٢٦
ترجمه: احمد آزاد
فروردین ١٤٠٥ / ٢٠٢٦
مقدمه مترجم
در اکتبر ٢٠٢٤، «میشل بارنیه» نخست وزیر وقت فرانسه لایحه بودجهای به مجلس ملی ارائه کرد که در آن برای کاهش بدهی دولت فرانسه به میزان ٦٠ میلیارد یورو، پیشبینی شده بود که ٢٠ میلیارد یورو از طریق افزایش مالیات و ٤٠ میلیارد یورو از طریق کاهش هزینههای دولتی صرفهجوئی شود.
در اکتبر ٢٠٢٤، «جبهه نوین مردمی»، متشکل از احزاب چپ و سبزها، ماده اصلاحیه با عنوان «مالیات زوکمن»، مالیات حداقلی بر ثروت «فوقثروتمندان»، را به مجلس ملی فرانسه ارائه کردند. در این لایحه پیشبینی شده بود که ٢ درصد از دارائیهای ثروتمندانی که مجموعه دارائیهای آنها از ١٠٠ میلیون یورو بیشتر است، مالیات مستقیم گرفته شود. در جریان بحثهای مجلس فرانسه حول بودجه و مالیاتها، نام «زوکمن» و طرح وی برای اخذ مالیات از «ابرثروتمندان»، در مطبوعات فرانسه به کرات آورده شد و «مالیات زوکمن» به موضوع مشاجره جریانات راست و چپ تبدیل شد. در حالی که چپ از این طرح برای تامین کسری بودجه و کاهش بدهیهای دولت فرانسه دفاع میکرد، راست فرانسه به شدت با آن مخالف بود و آن را عاملی برای فرار سرمایهها از فرانسه قلمداد میکرد. این اصلاحیه در٢٠ فوریه ٢٠٢٥ در مجلس ملی به تصویب رسید، ولی در ١٠ ژوئن ٢٠٢٥ از سوی مجلس سنا رد شد.
گابریل زوکمن استاد اقتصاد در دانشگاه برکلی، کالیفرنیا و مدرسه عالی اقتصاد پاریس و همچنین مدیر «رصدخانه اروپایی مالیات» در اروپا است. تحقیقات او بر انباشت سرمایه، توزیع و مالیات بر ثروت متمرکز است، که نگرشی نوین در تحلیل اقتصادی جهانی شدن را ارائه کرده است. زوکمن در سال ۱۹۸۶ در پاریس متولد شد. از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۰، در «École normale supérieure » ، یکی از معتبرترین مدارس عالی فرانسه، تحصیل کرد. سپس در سال ۲۰۰۸ مدرک کارشناسی ارشد در تحلیل سیاستهای اقتصادی و در سال ۲۰۱۳ دکترای اقتصاد را از مدرسه عالی علوم اجتماعی و مدرسه عالی اقتصاد پاریس دریافت کرد.
رساله دکترای او که زیر نظر «توماس پیکتی» نوشته شد، درباره «خروج ثروتمندان از فرانسه به دلیل مالیات بر ثروت»، بود. این رساله در سال ۲۰۱۴ جایزه بهترین رساله دکتری را از انجمن اقتصاد فرانسه دریافت کرد. او در سال ۲۰۲۳ مدال «جان بیتس کلارک» را از «انجمن اقتصادی آمریکا» دریافت کرد. زوکمن به دنبال اخذ دکترای خود ابتدا به تدریس در مدرسه اقتصاد لندن پرداخت و از سال ٢٠١٥ به دانشگاه برکلی پیوست. وی اکنون استاد دانشگاه برکلی و مدیر رصدخانه مالیاتی اتحادیه اروپاست؛ نهادی که خودش با همکاری اتحادیه اروپا پایهگذاری کرد تا به دولتها و پژوهشگران در مبارزه با فرار مالیاتی کمک کند. حضورش در رسانهها و شبکههای اجتماعی معمولاً برای دفاع از عدالت مالیاتی و نقد سیاستهای ناعادلانه ثروتمندان است. او در یکی از پستهایش نوشت: «فرار مالیاتی میلیاردرها، نشانهای از ضعف دموکراسی ماست. اگر نمیتوانیم از قدرتمندترینها مالیات بگیریم، پس دموکراسیمان واقعی نیست.»
شهرت زوکمن با انتشار کتاب «ثروت پنهان ملتها: آفت بهشتهای مالیاتی» در سال ٢٠١٥ آغاز شد؛ اثری کوچک، اما طوفانی که بر اساس پایاننامه دکترای او نوشته شد. پرسش ساده بود: چرا مجموع داراییهای مالی جهان با مجموع بدهیهای آن برابر نیست؟ پاسخ در دادههای پنهان بود. زوکمن با بررسی آمار «موقعیتهای سرمایهگذاری بینالمللی» و تراز پرداختها، متوجه شد که داراییهای گزارش شده از سوی کشورها بسیار بیش از بدهیهای متناظر آنها است. این شکاف، به گفته او، همان ثروت گمشدهای است که در حسابهای بهشتهای مالیاتی مخفی شده است.
برای آشنائی ببیشتر با زوکمن و همچنین نظریه وی میتوانيد به دو مقاله از «فرهاد نعمانی» مراجعه کنید:
١- اقتصاددانی جوان که خشم ثروتمندان و سیاستمدارانشان را برانگیخته است / فرهاد نعمانی
https://ufp-iran.org/18938/
٢- بحران نابرابری فزاینده در جهان: مالیات بر ثروت بهمثابه راهی برای مهار آن / فرهاد نعمانی
https://ufp-iran.org/19260/
