ادامه شرایط کنونی و بن بستی که دو طرف در آن قفل شدهاند، برای آمریکا حیاتی نیست و حداکثر منجر به شکست جمهوریخواهان در انتخابات آتی خواهد شد اما برای حکومت ایران حکم مرگ و زندگی یا به عبارت دیگر سرنگونی و یا ادامه حیات جمهوری اسلامی، هر چند موقف تا بحران دیگر، دارد.
برگرفته از تارنمای ائتلاف سياسی “همبستگی فراگير برای آزادی و برابری در ايران”
“يادداشت هفته” يکشنبه ١٨ مردادماه ١٤٠٥ / ٩ اگوست ٢٠٢٦
/https://hambastegi.net
بنبست مرگبار- ترامپ بدنبال اعلام پیروزی، جمهوری اسلامی در جستوجوی بقا
در روز شنبه ۱۷ مرداد، پس از یک هفته مذاکره با عمان بر روی ساز و کاری برای گشایش تنگه هرمز، شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران خواستههای جدیدی برای امتیاز گیری بیشتر از آمریکا طرح کرد. گرچه ترامپ و دستگاه دیپلماسی آمریکا در طول هفته گذشته سخنی از مذاکرات مستقیم با تهران بر سر تنگه هرمز بمیان نیاوردند اما اینطور استنباط میشد که طرف عمانی، به نمایندگی از آمریکا در این گفتگوها شرکت کرده است و ترامپ بارها به دسترس بودن توافق و باز شدن تنگه هرمز ابراز امیدواری کرد. اکنون با طرح خواستههای جدید مبنی بر آزادسازی پولهای مسدود شده رژیم، خاتمه محاصره دریایی، خروج نیروهای آمریکایی از اطراف ایران و چند مورد دیگر که تقریبا با تفافقنامه اسلام آباد همخوانی دارد، حکومت ایران نقشه ترامپ برای اعلام یک پیروزی را عملا نقش برآب کرد.
وال استریت ژورنال در سرمقاله خود در روز یکشنبه ۹ اوت نوشت، «پرزیدنت ترامپ برنامهای در اعلام پیروزی برای بازگشایی تنگه هرمز در جنگ ایران طرح ریزی کرده بود و حتی به طور خصوصی به مقامات ارشد کابینهاش گفته بود که حاضر است که از خیر برنامه هستهای ایران نیز بگذرد…. اما اکنون با توجه به درخواست جدید رژیم ایران، گزینههای ترامپ برای تصمیم گیری کمتر و کمتر میشود.»
در روز شنبه، رئیس جمهور آمریکا همچنین با مشکل جدیدی، اینبار از سوی نتانیاهو، روبرو شد. نخست وزیر اسرائیل بطور صریح مخالفت خود با طرح پانزده مادهای ترامپ برای غزه که یکی از مفاد آن عقب نشینی اسرائیل از غزه است را اعلام کرد. او همچنین گفت تا زمانی که در سمت نخست وزیری قرار دارد تحت هیچ شرایطی دولت فلسطینی، نه در کرانه باختری و نه در غزه، را نخواهد پذیرفت.
محدود شدن گزینههای پیش رو برای خروج از بن بست کنونی در جنگ ایران فقط مختص دولت آمریکا و ترامپ نیست. بقایای جمهوری اسلامی پس از جنگ نیز وضع بهتری ندارند و با چالشهای بسیار بزرگی برای تصمیم گیری در خروج از بن بستی که در آن گیر افتاده مواجهاند. اشتباه است که اگر زیگزاگهای رژیم و رفت و برگشت در مذاکرات را نتیجه توانمندی حکومت بدانیم. اگرچه رژیم ایران تقریبا مطمئن است که ترامپ نه میتواند و نه میخواهد حمله زمینی مشابه آنچه که در عراق و یا افغانستان بوقوع پیوست، انجام دهد با این حال، پایان رسمی جنگ بدون گرفتن حداکثر امتیاز از آمریکا، دستگاه سیاسی حکومت چه در درون خود و چه در مقابل مردمی که چیزی برای از دست دادن ندارند، بسیار آسیب پذیر میکند. همچنین عملی شدن تهدیدهای ترامپ مبنی بر افزایش حملات هوایی در زدن زیرساختها و تاسیسات انرژی، شرایطی نیست که حکومت ایران بتواند کنترلی بر روی پیامدهای احتمالی و نامعلوم ناشی از چنین حملاتی داشته باشد. حتی جدا از حملات نظامی گسترده هوایی آمریکا، ادامه تحریمهای اقتصادی و محاصره دریایی، تورم، سقوط هر چه بیشتر ارزش ریال به مراحلی رسیده که جمهوری اسلامی را در لبه پرتگاههای ناشناخته قرار خواهد داد.
پیروزی پزشکیان در عقب راندن سپاه در رویارویی علنی با دبیرکل حزب الله ایران نشان از عمق اختلافات راهبردی در تصمیم برای پایان دادن به آچمز سیاسی در درون نظام و همچنین پایان دادن به جنگی که منجر به حذف نیمی از رهبری سیاسی حکومتش شده است، دارد. با آنکه گفته میشود چند تن از سپاه پاسداران عملا کنترل جنگ و اوضاع داخلی را در دست دارند، مناقشه علنی هفته گذشته میان محمد باقر خرازی، دبیرکل جریانی موسوم به حزب الله ایران که آشکارا حامیان قدرتمندی در سپاه دارد و پزشکیان منجر به عقب نشینی سپاه و دخالت مجتبی خامنهای (لااقل در پیامش) به نفع پزشکیان شد. این نتیجه، حاصل ایستادگی پزشکیان در مقابل جناح رقیب بود. همچنین در روز یکشنبه وبسایت مجتبی خامنهای خبر دیدار رهبر جدید جمهوری اسلامی با رئیس جمهور را در آغاز سومین سال ریاست جمهوری پزشکیان اعلام کرد. پزشکیان هفته گذشته به طور علنی از عدم امکان دیدار با خامنهایِ پسر شکایت کرده بود.
علیرغم تشابهات ظاهری در عدم وجود شرایط آسان برای برون رفت از جنگ کنونی برای دولت آمریکا و حکومت ایران، یک تفاوت آشکار در این میان مشخص است. ادامه شرایط کنونی و بن بستی که دو طرف در آن قفل شدهاند، برای آمریکا حیاتی نیست و حداکثر منجر به شکست جمهوریخواهان در انتخابات آتی خواهد شد اما برای حکومت ایران حکم مرگ و زندگی یا به عبارت دیگر سرنگونی و یا ادامه حیات جمهوری اسلامی، هر چند موقف تا بحران دیگر، دارد.
